Search
Categories
Imaging – Tái hiện vị trí âm thanh trong không gian
Có những lúc nghe một bài nhạc, người ta không chỉ nghe thấy “có nhiều nhạc cụ”. Người ta còn cảm thấy được nhạc cụ nào đang đứng ở đâu.
Giọng hát ở chính giữa. Guitar lệch sang bên trái một chút. Cymbal sáng lên ở bên phải. Bass nằm thấp phía dưới. Piano lùi ra sau một lớp. Nếu một chiếc tai nghe làm được cảm giác đó rõ ràng, người chơi audio thường gọi đó là imaging.
Nói đơn giản, imaging là khả năng của tai nghe tái hiện vị trí của từng âm thanh trong không gian.
Đây là một khái niệm rất dễ bị nhầm với âm trường. Vì cả hai đều liên quan tới chuyện không gian của bài nhạc. Nhưng thật ra chúng khác nhau. Nếu tưởng tượng bài nhạc là một căn phòng, thì âm trường là độ rộng, độ sâu, độ thoáng của căn phòng đó. Còn imaging là chuyện trong căn phòng ấy, từng người, từng món đồ, từng nhạc cụ được đặt ở đâu, có rõ vị trí hay không.
Một chiếc tai nghe có âm trường rộng nhưng imaging không tốt vẫn có thể cho cảm giác bài nhạc rất mở, rất thoáng, nhưng mọi thứ hơi mờ, hơi tản, hơi khó nắm. Ngược lại, có những chiếc âm trường không quá lớn, nhưng imaging rất tốt, nghe một bài lên là thấy từng nhạc cụ đứng rất rõ, rất gọn, rất có trật tự. Và chính điều đó thường làm người nghe thấy bài nhạc “ra hình” hơn rất nhiều.
Người mới thường nhận ra imaging trong một khoảnh khắc rất cụ thể. Đó là lúc nghe một bài quen, rồi tự nhiên thấy: à, trước giờ mình chỉ nghe cả bản nhạc như một khối. Hôm nay lại thấy giọng hát nằm ở giữa, tiếng guitar đứng hơi lệch, tiếng cymbal như lóe ở một góc khác. Cảm giác đó rất thú vị, vì nó làm bài nhạc từ một mặt phẳng trở thành một không gian.
Imaging đẹp thường cho cảm giác bài nhạc có trật tự. Mỗi nhạc cụ có chỗ đứng riêng. Chúng không chồng lấn lên nhau quá nhiều. Không phải cứ nghe ra thật nhiều chi tiết là imaging tốt. Imaging tốt là khi người nghe có thể cảm nhận được vị trí của những chi tiết đó một cách tự nhiên. Nó giống như nhìn một bức ảnh nét. Không chỉ thấy rõ mọi thứ, mà còn thấy mọi thứ nằm đúng chỗ.
Ví dụ, khi nghe một bản live hay một bài acoustic có nhiều nhạc cụ thật, imaging tốt sẽ giúp người nghe cảm thấy ca sĩ đứng ở trung tâm, guitar nằm ở một bên, tiếng vỗ tay hoặc tiếng không khí của khán phòng lan ra xung quanh. Bài nhạc lúc đó không chỉ có chiều ngang hay chiều sâu, mà còn có cảm giác “dựng hình”. Người nghe gần như nhìn thấy ban nhạc đang đứng ra trước mặt mình.
Đó là lý do imaging rất quan trọng với những ai thích nghe live, jazz, classical, acoustic, hay những bản phối nhiều lớp nhạc cụ. Với những thể loại đó, cảm giác từng nhạc cụ đứng đâu, gần hay xa, tách nhau ra sao sẽ làm trải nghiệm nghe thay đổi rất nhiều. Nhưng ngay cả với nhạc pop hay ballad, imaging tốt vẫn có giá trị riêng. Nó làm giọng hát nổi bật hơn theo cách tự nhiên, làm phần đệm phía sau gọn hơn, và khiến cả bài nhạc bớt bệt vào nhau.
Có một cách rất dễ hiểu thế này: imaging không làm bài nhạc rộng hơn, mà làm bài nhạc rõ vị trí hơn.
Một chiếc tai nghe imaging tốt sẽ làm người nghe thấy bài nhạc như có bản đồ. Không cần phải phân tích căng thẳng. Chỉ cần nghe là tự nhiên cảm thấy mọi thứ đang đứng rất hợp lý. Giọng hát không trôi lung tung. Nhạc cụ không dính thành một mảng. Mỗi âm thanh có chỗ của nó.
Và đó cũng là lúc người ta bắt đầu hiểu vì sao có những chiếc tai nghe nghe lên thấy “ra hình” hơn hẳn. Không hẳn vì nó nhiều chi tiết hơn. Không hẳn vì nó sáng hơn hay rộng hơn. Mà vì nó dựng được vị trí của từng âm thanh tốt hơn.
Nếu muốn nhớ thật ngắn, có thể hiểu như thế này:
Âm trường là không gian của bài nhạc.
Imaging là vị trí của từng nhạc cụ trong không gian đó.
Một chiếc tai nghe có imaging đẹp sẽ làm người nghe không chỉ nghe thấy âm nhạc, mà còn cảm thấy âm nhạc đang được sắp xếp trước mặt mình rất rõ ràng. Và khi đã nghe quen kiểu đó rồi, rất khó quay lại với những chiếc tai nghe làm mọi thứ dính vào nhau thành một khối.
Vì đôi khi, điều làm một bài nhạc trở nên sống động hơn không phải là thêm bass, thêm treble hay thêm độ chi tiết. Mà chỉ đơn giản là mình bắt đầu nghe ra được từng người trong ban nhạc đang đứng ở đâu
01.